حفاظت از دریا و اقیانوسها به یکی از اولویتهای جهانی تبدیل شده است، چراکه محل زندگی جانداران و اکوسیستم دریایی زمین با چالشهای متعددی مانند آلودگی، صید بیرویه و تغییرات اقلیمی مواجه شدهاند. با اینحال، فناوری نوظهور اینترنت اشیا (IoT) ویژگیها و راهکارهای متعددی همچون صید پایدار برای مقابله با این چالشها بههمراه دارد که در ادامه به آنها میپردازیم:
اینترنت اشیا (IoT) یک شبکه بههمپیوسته از دستگاهها، حسگرها و نرمافزارهاست که با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند تا دادهها را جمعآوری، تبادل و تحلیل کنند. با بهرهگیری از قدرت فناوری اینترنت اشیا IoT، دانشمندان، فعالان محیطزیست و سیاستگذاران میتوانند تصمیمات هوشمندانهتری برای حفاظت و بازسازی اقیانوسهای جهان اتخاذ کنند. در ادامه، با پنج کاربرد اصلی اینترنت اشیا در حوزه حفاظت از دریا و اقیانوسها آشنا میشوید:
راهکارهای حفاظت از دریا و اقیانوس ها با اینترنت اشیا IoT
تجربیات نشان داده است که اینترنت اشیا (IoT) در فرایند نظارت بر وضعیت اقیانوسها بسیار مفید واقع شده است. این فناوری با جمعآوری لحظهای دادههای آبی، به درک بهتر افراد از وضعیت محیطهای دریایی و اجرای راهکارهایی جهت حفاظت از دریا کمک میکند. با استفاده از دستگاههایی مانند سنسورهای هوشمند شناور روی آب یا کف اقیانوس، پژوهشگران میتوانند بهصورت لحظهای، شاخصهای کلیدی اقیانوس مانند کیفیت آب، دما و شوری را زیر نظر بگیرند.
تجهیزات هوشمند در حفاظت از دریا و اقیانوس ها
سنسورهای هوشمند دارای حسگرهای متعددی هستند که اطلاعات مربوط به شرایط اقیانوسی را ثبت کرده و بهصورت بیسیم برای تحلیل بیشتر به پلتفرمهای ابری یا سرور مرکزی برای مشاهده بصری دادهها مانند نرمافزار پایش محیط سپهر ارسال میکنند. این سنسور ها باید مجهز به باتریهای مقاوم و با دوام باشند که درباره آن پیشتر صحبت کردهایم. این تداوم ارسال اطلاعات به افراد فعال در این حوزه کمک میکند تا تغییرات خاص داخل محیطهای دریایی را بهموقع شناسایی کرده و در برابر مشکلات خطرناک واکنش سریع نشان دهند. برای مثال، اندازهگیری pH سطح آب اقیانوس یا دریا هشدارهای زودهنگامی درباره اسیدی شدن اقیانوسها ارائه میدهند؛ پدیدهای که بقای صخرههای مرجانی و بسیاری از جانداران دریایی را تهدید میکند.
دستگاههای اینترنت اشیا در حفاظت از دریا و اقیانوس ها
علاوه بر سنسورهای شناور هوشمند ، پژوهشگران از دستگاههای اینترنت اشیا مبتنی بر فناوری ماهواره نیز برای نظارت بر وضعیت اقیانوسها در مقیاس وسیعتر استفاده میکنند. این سامانهها قادرند الگوهای آبوهوایی، جهت و شدت حرکت آب و وقوع هرنوع آلایندهای را نظارت کنند.
کاوش زیرآب با پاکسازی و حفاظت از دریا
اینترنت اشیا در زمینه حفاظت از دریا و اقیانوسها ، با ارائه پهپادهای زیرآبی یا وسایل نقلیه زیرآبی بدون سرنشین (UUVs)، تحولی بزرگ ایجاد کردهاند. این دستگاههای پیشرفته کف اقیانوسها و دریاها را کاوش و نقشهبرداری کرده و اطلاعات ارزشمندی درباره حیات دریایی و زیستگاهها ارائه دهند. با ورود به مناطقی که برای انسانها بیشازحد دشوار یا خطرناک است، پهپادهای زیرآبی به پژوهشگران کمک میکنند تا شناخت عمیقتری از اقیانوسهای جهان بهدست آورند.
پهبادهای آبی در محافظت از اقیانوسها
یکی از کاربردهای اصلی این پهپادها، پایش جانوران دریایی و زیستگاههای آنهاست. پهبادهای زیرآبی به دوربینها، حسگرها و دیگر ابزارهای مختلف جمعآوری داده مجهز بوده و دادههای مربوط به گونههای دریایی را ثبت میکنند. این دادهها نقش مهمی در اجرا و تدوین اقدامات حفاظتی توسط افراد فعال در این حوزه خواهند داشت؛ اقداماتی از جمله ایجاد مناطق حفاظتشده دریایی یا بازسازی زیستگاهها.
علاوه بر کاوش، پهپادهای بدون سرنیشین آبی در فرایند پاکسازی اقیانوسها نیز بسیار مؤثر هستند. این پهپادها میتوانند زبالههای پلاستیکی را شناسایی کرده و آنها را از محیط دریایی جمعآوری کنند. پلاستیک یکی از تهدیدات جدی برای حیات دریایی محسوب میشود. بر اساس گزارش اتحادیه جهانی حفاظت از دریا و طبیعت (IUCN)، هر سال حدود ۱۴ میلیون تُن پلاستیک وارد اقیانوسها میشود. اما اینترنت اشیا (IoT) با کمک به کاهش میزان این زبالهها در زیستبومهای دریایی، شرایط را برای گونههای بیشماری که در اقیانوس زندگی میکنند، بهینه میسازند.
صید پایدار : راه حفاظت از دریا و اقیانوس ها
فناوریهای ایجادشده توسط اینترنت اشیا، بهویژه با ترویج شیوههای پایدار صید ماهی، نقش مهمی در حفاظت از دریا و اقیانوسها ایفا میکنند. صید پایدار برای حفظ سلامت اکوسیستمهای دریایی و تأمین معیشت میلیونها نفر در سراسر جهان ضروری است. بههمین دلیل، نهادهای نظارتی از راهکارهای اینترنت اشیا IoT برای پایش فعالیت ماهیگیران، اجرای قوانین حیاتی و کاهش اثرات منفی صید بر محیطزیست استفاده میکنند.
یکی از کاربردهای مؤثر IoT در صید پایدار ، سامانههای پایش فعالیت صیادان از راه دور است. این سامانهها به سازمانهای نظارتی در نظارت قایقهای مخصوص صیادی، قلاب و دادههای مربوط به میزان صید آنها کمک میکند. علاوه بر این، اینترنت اشیا IoT در تجهیزات صیادی نیز بهکار گرفته میشود تا پایداری صید را افزایش دهند و از زیادهروی در صید جلوگیری کند. ابزارهای هوشمند صیادی مانند تورها و قلابهای مجهز به فناوری IoT میتوانند میزان صید ناخواسته یعنی بهدامافتادن گونههایی که هدف اصلی صید نیستند را کاهش دهند و از آسیبرساندن به زیستگاههای دریایی جلوگیری کنند. تجهیزات هوشمند صید بسیار اهمیت دارند، زیرا باعث میشوند صیادان اطلاعات لحظهای را دریافت کنند تا روشهای صید خود را بر اساس آن تنظیم کنند.
مناطق حفاظتشده دریایی
اینترنت اشیا (IoT) نقش حیاتی در حفاظت از مناطق حفاظتشده دریایی (MPAs) ایفا میکند مناطقی مشخص که فعالیتهای انسانی در آنها محدود میشود تا از تنوع زیستی و حیات دریایی محافظت شود. IoT راهکارهای نوآورانهای برای پایش این مناطق ارائه میدهد، از جمله اطمینان از رعایت قوانین مناطق حفاظتشده و محافظت از گونههای در معرض خطر.
یکی از کاربردهای اصلی IoT در مناطق حفاظتشده دریایی، راهاندازی سامانههای نظارتی هوشمند است. این دستگاهها بهصورت پیوسته فعالیتهای انسانی در نواحی ممنوعه مانند صید، کشتیرانی و تفریحات دریایی را زیر نظر دارند. با شناسایی اقدامات غیرمجاز، نهادهای نظارتی میتوانند قوانین مناطق حفاظتشده را بهتر اجرا کرده و از ورود متخلفان جلوگیری کنند.
محافظت از موجودات دریایی با IoT
ردیابی موجودات زنده دریایی با کمک IoT یکی دیگر از کاربردهای مهم در این مناطق است. پژوهشگران میتوانند با نصب حسگرها یا تگهای GPS بر روی گونههای در معرض خطر، الگوهای حرکتی آنها را بررسی کرده، زیستگاههای حیاتی را شناسایی کنند و میزان اثربخشی قوانین مناطق حفاظتشده را ارزیابی کنند.
راهکارهای انرژی دریایی
با توجه به اینکه تغییرات اقلیمی تأثیر زیادی بر اقیانوسها و دریاهای ما دارد، اینترنت اشیا (IoT) میتواند از طریق ارائه راهکارهای استفاده از انرژی تجدیدپذیر، به حفاظت از دریا ها کمک کند. انرژی امواج، جزر و مد و توربینهای بادی داخل آب، میتواند جایگزینی پایدار و سازگار با محیطزیست نسبت به سوختهای فسیلی باشد.
برای نمونه، یکی از کاربردهای مهم IoT در حوزه دریایی، پایش از راه دور زیرساختها و تجهیزات تولید و توزیع انرژی تجدیدپذیر داخل دریا است. حسگرها و تجهیزات ارتباطی نصبشده روی توربینها، مبدلهای انرژی موجی و دیگر تجهیزات، دادههایی درباره عملکرد، میزان فرسایش و نیاز به تعمیرات دستگاهها ارائه میدهند.
بهرهگیری از اینترنت اشیا برای اقیانوس سالمتر
اینترنت اشیا (IoT) کاربردهای متنوعی در زمینه حفاظت از دریا و اقیانوسها دارد؛ از پایش سلامت اقیانوس گرفته تا مدیریت مناطق دریایی حفاظتشده.
با پیشرفت مداوم فناوریهای اینترنت اشیا، ظرفیت آنها برای رسیدگی به مسائل حیاتی در زمینه حفاظت از دریا و اقیانوسها نیز افزایش مییابد. در نتیجه، فعالان حوزه محیطزیست میتوانند راهحلهای مؤثرتری برای حفاظت از دریا و اقیانوسهای جهان ارائه دهند.
