برای درک بهتر مزایا و چالشهای استفاده از اینترنت اشیا (IoT) در ساختوساز، کافی است به سنسورهای محیطی توجه کنیم که برای نظارت بر دما و رطوبت طراحی شدهاند. این سنسورها که معمولاً در ابعاد کوچک و فشرده تولید میشوند، در محل کار نصب شده و هدف آنها افزایش ایمنی کارگران است؛ چراکه میتوانند شرایطی را شناسایی کنند که ممکن است منجر به گرمازدگی یا سایر مشکلات ناشی از شرایط آبوهوایی شوند. علاوه بر این، این سنسورها قادرند وضعیتهایی که در آن احتمال خرابی تجهیزات گرانقیمت وجود دارد را شناسایی کنند.
با اینحال، یکی از چالشهای جالب در استفاده از این ابزارها، گمشدن آنها در حین پیشرفت پروژه است. در بسیاری از موارد، کارگران ساختمانی ممکن است این سنسورهای کوچک را که به دیوار یا ستون متصل شدهاند، بدون آگاهی از کاربردشان، درون دیوارها حبس یا جایبگذارند.
با وجود چنین چالشهایی، اینترنت اشیا در ساختوساز، از بهبود ایمنی کارگران گرفته تا مدیریت داراییها، این فناوری توانسته در محیطهای کاری سخت و پرتحرک ساختمانی، نقشی کلیدی ایفا کند جایگاه قابلتوجهی پیدا کرده است.
گسترش استفاده از IoT در ساختوساز
فناوری اینترنت اشیا IoT دید و نظارت بیشتری بر وضعیت پروژههای ساختمانی فراهم میکند و قابلیت ردیابی ماشینآلات، تجهیزات و وسایل نقلیه را بهصورت لحظهای فراهم میسازد. دادههایی که از طریق سنسورها جمعآوری میشوند، از طریق گیتوی مدباس و پروتکل SNMP در نرمافزار نظارتی مانند نرمافزار پایش محیط سپهر نمایش داده شده و به شرکتهای ساختمانی در برنامهریزی دقیقتر، کارآیی بیشتر و نگهداری پیشگیرانه کمک میکنند.
با اینحال، شرکتهای ساختمانی که بهدنبال استفاده از اینترنت اشیا در ساخت و ساز هستند، باید با چالشهایی مانند مدیریت انبوهی از دستگاههای متصل و شرایط دشوار محیطهای کاری روبهرو شوند.
![]()
انواع کاربردهای اینترنت اشیا در ساختوساز
فناوری IoT در ساختوساز به چند دستهی اصلی تقسیم میشود:
-
سنسورهای قابل پوشش: دستگاههایی مانند دستبند یا بازوبند که وضعیت سلامت کارگران را از نظر دما، ضربان قلب، میزان آب بدن و سایر شاخصها پایش میکنند.
بخوانید: کاربردهای اینترنت اشیا پزشکی IoMT
-
سنسورهای محیطی: برای اندازهگیری دما، رطوبت، ذرات معلق، نشت آب، گاز و حرکت کارکنان در محل کار نصب میشوند.
-
سنسورهای داخل مصالح: درون بتن یا سایر مصالح کار گذاشته میشوند تا روند خشکشدن یا ترکخوردگی آنها را بررسی کنند.
-
ردیابهای دارایی: با استفاده از GPS، RFID و سنسورها، موقعیت و وضعیت ابزارها و ماشینآلات را ردیابی میکنند.
بخوانید: ردیابی کالا در انبار
-
فناوری مدیریت ناوگان: برای کنترل خودروهای ساختمانی، نظارت بر مصرف سوخت و انجام تعمیرات پیشگیرانه بهکار میرود.
-
سیستمهای نظارت بر سایت: دوربینها و پهپادها برای پایش پیشرفت پروژه و امنیت محیط استفاده میشوند.
مهمترین کاربردهای استفاده از IoT در ساختمانسازی
![]()
1. سلامت و ایمنی کارگران
با استفاده از سیستمهای تشخیص عابر مبتنی بر بینایی سهبعدی و یادگیری ماشین (ML) شرکتها میتوانند از برخورد ماشینآلات سنگین با کارگران جلوگیری کند.
علاوه بر این، دستگاههای قابلپوشش نیز برای ردیابی موقعیت کارگران، اندازهگیری میزان خستگی و شناسایی خطرات احتمالی مورد استفاده قرارمیگیرند. در صورت شناسایی شرایط خطرناک، سیستم هشدار فوری صادر میکند.
در مناطقی با دمای بالا نیز میتوان از سنسورها و این ابزارها برای پیشگیری از گرمازدگی و کمآبی بدن کارگران استفاده کرد.
2. مدیریت تجهیزات و ناوگان
بسیاری از شرکتهای ساختمانی از اینترنت اشیا IoT برای افزایش بهرهوری و کاهش هزینهها بهره میبرند.
بهعنوان نمونه، در یکی از پروژههای بزرگ، با استفاده از سیستم مدیریت ابزار مبتنی بر IoT مشخص شد تعدادی از ماشینآلات گرانقیمت برای مدت طولانی بلااستفاده ماندهاند. این موضوع به شرکت اجازه داد تا تجهیزات را یا بازگرداند یا در محل دیگری مورد استفاده قرار دهد و از پرداخت هزینههای اضافی اجاره جلوگیری کند.
شما نیز میتوانید از دوربینهای امنیتی تشخیص افراد، نرمافزار حضور و غیاب، پلاکخوان سپهر انفورماتیک درخشان جهت مدیریت کارکنان، تجهیزات و حملونقل استفاده کنید و امنیت محیط خود را به حداکثر برسانید.
۴. پایش جادهها و زیرساختها
در این حوزه از ترکیب GPS، فناوری LiDAR و هوش مصنوعی استفاده میشود تا نقشههای دقیق حرارتی و ریسک زیرساختی ایجاد گردد. این سیستمها قادرند خطراتی مانند چالههای جاده، زبالهها یا آسیب به گاردریلها را بهصورت آنی شناسایی و گزارش کنند.
مزایای استفاده از IoT در ساختوساز
![]()
-
افزایش نظارت و مدیریت منابع
استفاده از سیستم حضور و غیاب، سنسورهای پایش محیط کارگاه سپهر و دستگاههای قابلپوشش توسط کارکنان در کنار نرمافزار مانیتورینگ، به مدیران پروژه امکان مشاهده تعداد، نوع نیروهای فعال در هر بخش از پروژه و وضعیت جوی کارگاه را بهصورت لحظهای جهت برنامهریزیهای آیندهنگرانه فراهم میکنند.
-
صرفهجویی در زمان و افزایش بهرهوری
پایش لحظهای تجهیزات و استفاده از سیستمهای خودکار، نیاز به دخالت انسانی را کاهش میدهد و با اجرای تعمیرات پیشگیرانه، زمان از کارافتادگی ماشینآلات را به حداقل میرساند.
اینترنت اشیا در حوزهی ایمنی عملکرد فوقالعادهای دارد؛ بهجای واکنش به حادثه، ما میتوانیم از وقوع آن پیشگیری کنیم.
در مجموع، اینترنت اشیا در ساختوساز دیدی تازه و هوشمندانه بخشیده است؛ از ایمنی کارگران و نگهداری تجهیزات گرفته تا تصمیمگیری مبتنی بر داده و افزایش بهرهوری؛ هرچند چالشهایی مانند مدیریت دستگاهها یا شرایط فیزیکی محیط هنوز باقی است، اما روند روبهرشد فناوری نشان میدهد آیندهی ساختوساز بهسمت هوشمندسازی کامل و نظارت لحظهای پیش میرود.
